Wtorek, 10 Grudnia 2019, imieniny: Julii, Daniela złóż życzenia »
BRANŻE:  
WM.pl » Ekomazury » Znałam hrabinę Dönhoff
2009-10-26

Znałam hrabinę Dönhoff

— W każdym narodzie są ludzie podli i dobrzy. Nawet w czasie wojny miałam szczęście do tych dobrych — wspomina Bernadeta Łabuć z Pasłęka, która była pracownikiem przymusowym w majątku słynnej hrabiny Marion von Dönhoff w Kwitajnach.

Fot. Grażyna Wosińska

Bernadeta Łabuć od prawie siedemdziesięciu lat mieszka w okolicach Pasłęka. Pochodzi z Chełmna, koło Torunia. Urodziła się w 1927 roku w rodzinie Niemki i Polaka.

— Wyniosłam z domu szacunek do innych narodowości i kultur — wspomina 82-letnia pani Bernadeta. — Rodzice nauczyli mnie, że w każdym miejscu na ziemi są ludzi dobrzy i źli. Trzeba szukać tych dobrych. Zawsze starać się zdobyć ich sympatię. Wtedy nie będzie źle. Te rady zawsze się sprawdzały mi się w życiu.

Głodna nie chodziłam
Bernadeta Łabuć zrozumiała co to jest wojna, gdy w 1940 roku musiała opuścić rodzinne Chełmno, a w wieku trzynastu lat została robotnikiem przymusowym III Rzeszy.

— Skończyło się szczęśliwe dzieciństwo i beztroska, ale dzięki Bogu nie trafiłam najgorzej — wspomina. — Pracowałam w majątku hrabiny von Dönhoff w Grądkach i Kwitajnach. W kuchni obierałam ziemniaki, doiłam krowy, pieliłam w ogrodzie i pracowałam w polu, gdy była taka potrzeba. Głodna nie chodziłam. Pod dostatkiem było mleka i ziemniaków.
W majątku pracowali nie tylko Polacy i Niemcy, ale Ukraińcy, Francuzi i Rosjanie.

— Nie było problemów z porozumieniem się. Nie pamiętam konfliktów — opowiada pani Bernadeta. — Umiałam ze wszystkimi dogadać się.

Prezenty na Boże Narodzenie
O hrabinie Dönhoff pani Bernadeta nie da powiedzieć złego słowa.
— Nie była za Hitlerem, dla nas, robotników przymusowych, starała się być dobra — zapewnia. — Mieliśmy co jeść, ale każdy miał problem z odzieżą. Z okazji Bożego Narodzenia otrzymywaliśmy prezenty. Pamiętam, że dostałam skarpety, bluzkę, spódnicę i kurtkę. Podczas wojny ubrania były na kartki i można było je kupić w Pasłęku. Nie mieliśmy możliwości tam dojechać.

Do dzisiaj Bernadeta Łabuć przechowuje zdjęcie hrabiny.
— Czasami wspominam czas pracy w jej majątku. Miałam szczęście, że trafiłam właśnie tam — mówi. — Po wojnie nie wróciłam już w rodzinne strony. Zostałam tam, gdzie pracowałam jako robotnik przymusowy.

Ucieczka na koniu
W styczniu 1945 roku Niemcy z rejonu Pasłęka uciekali na zachód przed wojskami radzieckimi. Marion Dönhoff wsiadła na swojego ulubionego konia Alaricha i też opuściła swoje rodzinne strony. Gdy wkroczyli Rosjanie rozpoczęli od zniszczeń.

— Uznali, że skoro są zwycięzcami, mogą robić wszystko. Niszczyli to, czego nie mogli zabrać — zauważa pani Bernardeta. — Byłam wtedy w Grądkach. Do wsi Rosjanie weszli o północy. Widziałam, jak palili stodoły. Tego widoku nie można zapomnieć. Widziałam też ciężarówki przed zamkiem w Kwitajnach. Do nich ładowano srebra, zastawy stołowe, obrazy, kolekcję rogów i wywożono w nieznanym kierunku.

Przyjaciółka Polski
Po wojnie pani Bernadeta tylko raz spotkała hrabinę Dönhoff.
— Pamiętam, że było to w 1978 roku — mówi. — Spotkałam hrabinę w Kwitajnach. Ucieszyłam się, że mnie poznała, chociaż gdy ostatni raz widziałyśmy się, byłam młodą dziewczyną. Hrabina bardzo się spieszyła.

Po wojnie pani Bernadeta interesowała się losami hrabiny. Wie, że była ona współorganizatorką znanego tygodnika „Die Zeit”, publicystką i jego redaktorem naczelnym. W 1971 roku otrzymała Nagrodę Pokojową Księgarzy Niemieckich. Działała na rzecz pojednania polsko-niemieckiego i zjednoczonej Europy.
— Była wielką przyjaciółką naszego kraju — mówi Bernadeta Łabuć.
Grażyna Wosińska
g.wosinska@dziennikelblaski.pl

>>> Zobacz: Sołżenicyn: Prusy 1945

>>> Zobacz: Mazury. A gdzie to jest? 1945

Pałac w Kiwitach
Pałac w Kwitajnach był częścią dużego majątku, którym w czasie wojny zarządzała Marion Dönhoff. W styczniu 1945 roku hrabina opuściła pałac. Po wojnie umieszczono tu szkołę rolniczą, później zarząd i mieszkania pracowników PGR, a na parterze magazyny. Obecnie wyremontowany pałac i uporządkowany park jest własnością prywatną. Kwitajny leżą między Morągiem a Pasłękiem.

Pokaż Kwitajny na większej mapie


Marion von Dönhoff
W tym roku przypada setna rocznica urodzin Marion von Dönhoff. Urodziła się w arystokratycznej rodzinie 2 grudnia 1909 roku w Friedrichstein nad Pregołą (obecnie Kamienka w obwodzie kaliningradzkim).

Jej ojciec August von Dönhoff był posłem na Sejm Prus i Rzeszy. Matka, Maria von Lepel, była damą dworu cesarzowej Augusty Wiktorii. Ukończyła przed wojną studia ekonomiczne i uzyskała doktorat. Podczas II wojny światowej działała w opozycji antyhitlerowskiej. Po wojnie była wydawcą tygodnika „Die Zeit”.

Była laureatką wielu nagród i wyróżnień. Otrzymała trzy doktoraty honorowe, m.in. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Nagroda Pokojowa Księgarzy Niemieckich za działalność na rzecz pojednania z krajami Europy wschodniej oraz medal im. Biskupa Ignacego Krasickiego. Zmarła 11 marca 2002 roku.





Dodaj komentarz

zgłoś nadużycie qqq, Utworzony: 2019-06-21 10:23:27

[b]ed hardy outlet[/b]
[b]air jordan retro[/b]
[b]canada goose outlet[/b]
[b]christian louboutin outlet[/b]
[b]yeti tumbler[/b]
[b]vibram fivefingers[/b]
[b]curry 4[/b]
[b]true religion jeans[/b]
[b]mulberry bags[/b]
[b]north face outlet[/b]
[b]hermes belt[/b]
[b]nike hyperdunk[/b]
[b]yeezy boost 350[/b]
[b]nba jerseys[/b]
[b]polo ralph lauren[/b]
[b]canada goose jackets[/b]
[b]coach outlet online[/b]
[b]coach factory outlet[/b]
[b]coach factory outlet[/b]
[b]nike air max[/b]
[b]superdry[/b]
[b]coach outlet store[/b]
[b]baltimore ravens jerseys[/b]
[b]christian louboutin shoes[/b]
[b]louis vuitton outlet[/b]
[b]coach outlet[/b]
[b]the north face[/b]
[b]polo ralph lauren outlet[/b]
[b]nike air max 270[/b]
[b]david yurman[/b]
[b]coach factory outlet[/b]
[b]asics[/b]
[b]coach outlet[/b]
[b]chicago cubs jerseys[/b]
[b]canada goose outlet[/b]
[b]hermes handbags[/b]
[b]foamposite shoes[/b]
[b]kate spade outlet[/b]
[b]michael kors outlet[/b]
[b]jordans[/b]
[b]chelsea jerseys[/b]
[b]jordan shoes[/b]
[b]mbt shoes[/b]
[b]polo outlet[/b]
[b]philipp plein shirt[/b]
[b]ugg schweiz[/b]
[b]ugg boots[/b]
[b]celine handbags[/b]
[b]valentino shoes outlet[/b]
[b]cheap snapbacks[/b]
[b]moncler jackets[/b]
[b]michael kors outlet[/b]
[b]columbia outlet[/b]
[b]coach outlet store[/b]
[b]cheap jordans[/b]
[b]christian louboutin[/b]
[b]ugg italia[/b]
[b]coach outlet[/b]
[b]pandora charms sale clearance[/b]
[b]pandora outlet[/b]
[b]coach outlet online[/b]
[b]hermes birkin[/b]
[b]coach outlet store[/b]
[b]louis vuitton outlet[/b]
[b]ugg boots[/b]
[b]pandora jewelry[/b]
[b]ralph lauren outlet store[/b]
[b]ralph lauren pas cher[/b]
[b]coach outlet online[/b]
[b]kd 10[/b]
[b]coach outlet store[/b]
[b]ugg outlet[/b]
[b]nike revolution 3[/b]
[b]mcm outlet[/b]
[b]louboutin outlet[/b]
[b]fitflops sale clearance[/b]
[b]michael kors outlet clearance[/b]
[b]pandora jewelry[/b]
[b]pandora jewelry[/b]
[b]jordan 12[/b]
[b]valentino outlet store[/b]
[b]ugg outlet[/b]
[b]texans jerseys[/b]
[b]coach factory outlet online[/b]
[b]cheap nike air max[/b]
[b]fivefingers shoes[/b]
[b]michael kors outlet[/b]
[b]christian louboutin outlet[/b]
[b]fitflops[/b]
[b]coach bags[/b]
[b]moncler outlet[/b]
[b]yeezy boost[/b]
[b]atlanta falcons jersey[/b]
[b]coach outlet[/b]
[b]oakland raiders jerseys[/b]
[b]marc jacobs[/b]
[b]pandora jewelry[/b]
qqq

zgłoś nadużycie Aly Chiman, Utworzony: 2019-03-14 16:53:29

Hello there,

My name is Aly and I would like to know if you would have any interest to have your website here at wm.pl promoted as a resource on our blog alychidesign.com ?

We are in the midst of updating our broken link resources to include current and up to date resources for our readers. Our resource links are manually approved allowing us to mark a link as a do-follow link as well
.
If you may be interested please in being included as a resource on our blog, please let me know.

Thanks,
Aly

zgłoś nadużycie chenlixiang, Utworzony: 2018-09-15 03:17:41

2018.9.15chenlixiangstuart weitzman
james harden jersey
michael kors handbags
pandora jewelry
nike air force 1
clarks shoes
nike air max
nike air
louboutin
valentino
louboutin
ferragamo
givenchy jewelry
ralph lauren outlet
adidas outlet
montre
chanel handbags
germany world cup jersey
dansko
nike air max
g-star jeans
pandora jewelry
bottega veneta
coach outlet
reebok
hermes
armani handbags
converse
argentina world cup jersey
dolce & gabbana sunglasses
montre pas cher
jordan retro
oakley
vans
chloe sunglasses
michael kors outlet
jordan 31
basket nike
rolex
flip flops
asics
chrome hearts
salvatore ferragamo shoes
nike shoes
oakley sunglasses
michael kors outlet
kobe 10
lebron james shoes
jordan 6s
chopard jewelry
clarisonic
dolce & gabbana
insanity
abercrombie
kevin durant shoes
replica watches
vans shoes
nike air max
converse shoes
tommy hilfiger
jordan 7
tommy hilfiger
jordan xx9
supra
mont blanc
lebron 11
canada goose jackets
michael kors borse
nike free run
oakley
jordan 11
michael kors
nike outlet
jordan 10
jordan 13
nike air max
jordan 4
designer sunglasses
ray ban sunglasses
marc jacobs handbags
beats
herve leger
new balance
coach purse
freshjive clothing
converse outlet store
bcbg
kate spade
ed hardy
ray ban sunglasses
nike pas cher
dansko shoes
sac burberry
huf
curry 2
swarovski
air zoom pegasus
guess
mac makeup
roshe run
burberry
adidas running shoes
polo ralph lauren
cheap nfl jerseys
mizuno running shoes
hogan
ray ban
adidas soccer cleats
carson wentz jersey
louboutin pas cher
jordan shoes
nike huarache
jordan 32
longchamp
wedding dresses
nike outlet
jordan clothing
bottega veneta
new balance
giannis antetokounmpo jersey
antonio brown jersey
kristaps porzingis jersey
ray ban
givenchy bags
red bottoms
kobe 9
balenciaga shoes
puma shoes
gucci handbags
nike air force
nike air max 2018
nike outlet online
gucci outlet
oakley glasses
gucci outlet
prada outlet
hollister outlet
nike free
air jordan
rolex watches
nike store
goyard handbags
christian louboutin
ray ban sunglasses
nike mercurial
ferragamo belt
mac cosmetics
giuseppe zanotti
basket store
nike outlet store
kobe 12
gucci bags
manolo blahnik
air max 90
boy london clothing
vans shoes
uggs outlet
nike vapor max
longchamp handbags
furla handbags
karen millen uk
sac guess
coach outlet online
miu miu shoes
air max
jordans
jordans
polo ralph lauren
mulberry outlet
basketball jersey
montre pas cher
supra
marc jacobs handbags
jordans
polo ralph lauren
hogan shoes
true religion outlet
new balance
france world cup jersey
christian louboutin
burberry sunglasses
timberland
nike air max
nike air max
versace handbags
kobe 10
dsquared2 outlet
jordan shoes
jordan
rolex
belgium world cup jerseys
ghd
bottega veneta sunglasses
adidas outlet
jordan shoes
keen
pandora charms
birkin bag
bose headphones
kobe 11
curry 3
air max 2017
nike clothing
oakley vault
links of london
chloe handbags
abercrombie
uggs outlet
calvin klein
alife clothing
pandora jewelry
uggs outlet
babyliss
toms outlet
longchamp
dak prescott jersey
hollister
air max 2017
tory burch outlet
jbl speakers
nike air max plus
hermes outlet
burberry outlet
kevin durant shoes
chrome hearts jewelry
nike air max
basketball shoes
designer sunglasses
nike free
hogan
burberry outlet
portugal world cup jersey
soccer jerseys
kate spade outlet
abercrombie
sac longchamp
beats by dre
uggs outlet
mizuno running shoes
ralph lauren outlet
converse
kyrie 4
burberry
ray ban
moncler outlet
sac michael kors
kd 9
nike free
chanel
jordan 12s
michael kors
isabel marant
nike roshe run
ray ban sunglasses
pandora
abercrombie
adidas zx flux
burberry handbags
jordan 3
barbour
vanessa bruno
jordans
mac makeup
aaron rodgers jersey
nike air force
adidas flip-flops
nike blazer
nike roshe run
armani jeans
nike air max 90
lululemon outlet
adidas slides
michael kors outlet
yves saint laurent
asics
fendi
iphone x case
oakley sunglasses
tory burch outlet
adidas soccer
longchamp
adidas outlet
tory burch outlet
roshe run
parajumpers
bvlgari sunglasses
christian louboutin
nike blazer pas cher
true religion jeans
jordan 2
chi flat iron
nike roshe run
adidas outlet
balmain
brazil world cup jersey
soccer shoes
oakley sunglasses
celine
nike air max 90
insanity workout
gucci belt
nike canada
carrera sunglasses
jerseys
cheap uggs
adidas outlet
hermes uk
chanel
nike factory
nike air max 90
wedding dresses
michael kors outlet
jordan 14
jimmy choo
marc jacobs
curry 4
nike blazer
ferragamo
ghd
yeezy shoes
arcteryx jackets
roshe run
michael kors outlet
dior sunglasses
salomon shoes
michael kors outlet
calvin klein jeans
jordan 6
new balance trainer
oakley
dior handbags
cartier sunglasses
bape
spain world cup jersey
softball bats
true religion outlet
ralph lauren
longchamp bags
ray ban
ray ban
guess
rolex watches
beats headphones
cheap nfl jerseys
lebron shoes
swarovski crystal
tods shoes
salvatore ferragamo
bulgari jewelry
converse chuck taylor
nike air max 95
jordan
kate spade outlet
burberry outlet
fitflop
nike shoes
adidas superstar
timberland
armani sunglasses
nike tn
cartier love bracelet
tiffany & co
converse
replica watches
michael kors canada
chloe handbags
england world cup jersey
curry 5
air max 90
vans
kd 10 elite
champion
kevin durant jersey
adidas crazy
nike store
fitflops outlet
air max
instyler ionic styler
asics gel
adidas trainers
nike kyrie 2
fossil
stuart weitzman
jimmy choo sunglasses
nike mercurial
jordan 4s
pandora
jordan
adidas clothing
adidas outlet store
air more uptempo
jordan 9
bcbg max
jimmy choo
jordan 1
ralph lauren
kids jordans
10 deep clothing
oakley sunglasses
coach outlet
swarovski
nike free
longchamp
adidas uk
new balance shoes
vibram fivefingers
true religion jeans
timberland boots
moncler jackets
new balance
nike
fitflops
michael kors outlet
harry winston jewelry
nike free run
air max 97
prada outlet
dyson hair dryer
nfl jerseys
jordan 5s
oakley vault
air max 95
dolce & gabbana
air jordan
lacoste jeans
gentle monster sunglasses
true religion jeans
swarovski
louboutin
roshe run
guess
kyrie irving jersey
nike air max
michael kors
ghd hair straighteners
asics
jordan 8
mont blanc
nike air max
ugg boots
ralph lauren
insanity
kenzo clothing
dsquared2 jeans
cheap toms
ferragamo sunglasses
polo lacoste
bally
converse shoes
iphone cases
jordan
nike store
beats headphones
nike outlet
adidas
oakley sunglasses
skechers shoes
hermes jewelry
barbour
fendi sunglasses
omega watches
true religion
reebok outlet store
cheap oakley sunglasses
tommy hilfiger
fendi
lululemon outlet
prada
ferragamo shoes
karen millen
baseball bats
michael kors
dolce and gabbana
ray ban outlet
ugg outlet
wedding dresses
golden goose sneakers
alexander mcqueen
a bathing ape
diesel jeans
louboutin
nike foamposite
pandora
mizuno
2018.9.15chenlixiang

zgłoś nadużycie ylq, Utworzony: 2017-09-13 06:38:28

[b]swarovski[/b], [b]long champ[/b], [b]celtics jerseys[/b], [b]nuggets jersey[/b], [b]nike free trainer 5.0[/b], [b]miami heat jersey[/b], [b]air max 95[/b], [b]nike free[/b], [b]air jordan shoes[/b], [b]minnesota timberwolves jerseys[/b], [b]hollister[/b], [b]lakers jersey[/b], [b]hogan[/b], [b]birkenstock deutschland[/b], [b]michael kors[/b], [b]nike roshe run[/b], [b]nike soccer shoes[/b], [b]nike running shoes[/b], , [b]rayban[/b], [b]bulls jersey[/b], [b]birkenstock[/b], [b]ray ban sunglasses outlet[/b], [b]celine outlet[/b], [b]oakley sunglasses cheap[/b], [b]michaelkors.com[/b], [b]instyler[/b], [b]ray ban[/b], [b]long champ[/b], [b]mcm backpack[/b], [b]converse sneakers[/b], , [b]hollister clothing[/b], [b]ferragamo shoes outlet[/b], [b]skechers shoes outlet[/b], [b]cheap jordans[/b], [b]nike mercurial[/b], [b]michael kors[/b], [b]coach bags friday[/b], [b]new balance[/b], [b]longchamp outlet[/b], [b]nike roche[/b], [b]purses and handbags[/b], [b]michael kors outlet[/b], [b]easton bats[/b], [b]nfl buccaneers jerseys[/b], [b]giuseppe zanotti sneakers[/b], [b]skechers canada[/b], [b]coach black friday[/b], [b]mcm handbags[/b], [b]true religion jeans women[/b], [b]mens hoodies[/b], [b]oakley sunglasses cheap[/b], [b]nfl bills jerseys[/b], [b]timberland outlet[/b], [b]free running[/b], [b]versace[/b], [b]phoenix suns jerseys[/b], [b]asics gel[/b], [b]rolex watches[/b], [b]rolex watch[/b], [b]roshe[/b], [b]reebok[/b], [b]eyeglasses frames[/b], [b]nfl jaguars jerseys[/b], [b]salvatore ferragamo[/b], [b]nba jersey[/b], [b]nike uk[/b], [b]christian louboutin[/b], [b]polo ralph lauren outlet online[/b], [b]air max thea[/b], [b]nfl lions jerseys[/b], [b]birkenstock taschen deutschland[/b], [b]oakley[/b], [b]pumas[/b], [b]omega watches[/b], [b]milwaukee bucks jerseys[/b], [b]kate spade handbags[/b], [b]uhren shop[/b], [b]oakley holbrook[/b], [b]hornets jersey[/b], [b]burberry[/b], [b]coach outlet usa[/b], [b]oakley store[/b], [b]ralph lauren uk[/b], [b]baseball jerseys[/b], [b]new balance store[/b], [b]cheap ray ban[/b], [b]true religion[/b], [b]lebron james shoes[/b], [b]thunder jerseys[/b], [b]nhl jerseys[/b], [b]louboutin shoes[/b], [b]omega watches[/b], [b]nfl 49ers jerseys[/b], [b]new balance[/b], [b]marc jacobs handbags[/b], [b]hermes birkin bag[/b], [b]burberry handbags[/b], [b]mcm backpack outlet[/b], [b]dansko shoes outlet[/b], [b]nike outlet[/b], [b]coach factory outlet online[/b], [b]hugo boss[/b], [b]huarache[/b], [b]louboutin[/b], [b]air jordan[/b], [b]nike roshe run[/b], [b]polo outlet online[/b], [b]vans shoes[/b], [b]nike free[/b], [b]ralph lauren outlet online[/b], [b]ferragamo shoes[/b], [b]nfl eagles jerseys[/b], [b][/b], [b]skechers mens shoes[/b], [b]prada[/b], [b]rolex watches[/b], [b]air max 2007[/b], [b]polo ralph lauren[/b], [b]converse[/b], [b]nfl jets jerseys[/b], [b]nfl texans jerseys[/b], [b]burberry outlet online[/b],

Edytor Sp. z o.o. informuje, że nie ponosi odpowiedzialności i w żaden sposób nie ingeruje w treść wypowiedzi umieszczanych w komentarzach, zastrzega sobie jedynie prawo do usuwania, w ciągu 24 godzin, listów o treści reklamowej, sprzecznej z prawem, wzywających do nienawiści rasowej, wyznaniowej, etnicznej czy też propagujących przemoc oraz treści powszechnie uznanych za naganne moralnie, społecznie niewłaściwe i naruszających zasady Netykiety. Przypominamy, że osoby zamieszczające opinie, o których mowa powyżej, mogą ponieść za ich treść odpowiedzialność karną lub cywilną.
oceń artykuł:
( 4.77 )      znakomity :)

Forum Ekologia

    zielona lekcja

    Przyroda Warmii i Mazur
    okiem Krzysztofa Pawlukojcia