Środa, 23 Stycznia 2019, imieniny: Ildefonsa, Rajmunda złóż życzenia »
BRANŻE:  
WM.pl » Ekomazury » Strzelali do księży
2010-01-28

Strzelali do księży

Oczywiście nie wszyscy zachowywali się jak opisywani żołnierze. Tuż przy domu siedmioletniego Horsta leżały zwłoki zastrzelonego mężczyzny. Przez kilkanaście dni, bo mieszkańcy bali się go pochować, a żołnierze wcale się do tego nie kwapili. Dopiero, gdy jedna z ciężarówek je przejechała, zezwolono na pochówek.

Bisztynek w latach 30-tych XX wieku. Zaznaczony obszar podpalili czerwonoarmiści i na zawsze zniknął z centrum Bisztynka.
Fot. zbiory własne autora

29 lub 30 stycznia mija 65. rocznica tzw. wyzwolenia Bisztynka. To okazja do zapoznania się z nieznanymi powszechnie szczegółami tego wydarzenia. Tym bardziej, że dysponujemy relacją naocznego świadka wyzwolenia - wówczas siedmioletniego chłopca - Horsta Roggli - dziś mieszkającego w Niemczech. Wówczas mieszkał przy dzisiejszej ulicy Reymonta 6, w pobliżu banku i Bramy Lidzbarskiej w Bisztynku


NIE BYŁO ŻADNEJ OBRONY

Bisztynek miał szczęście znaleźć się na odległym zapleczu niemieckich regionów umocnionych, które wysunięte były znacznie dalej na wschód. Nie było tu żadnych zgrupowań wojsk, ani też fortyfikacji, które Armia Czerwona musiałaby rozgramiać i zdobywać. Nie było tu żadnych przeszkód terenowych, na których cofające się wojska niemieckie mogłyby choć przez chwilę znaleźć oparcie. Nic dziwnego zatem, iż żołnierze "Division Gross-Deutchland", którzy znajdowali się w odwrocie, zaledwie na kilka godzin przed wkroczeniem Rosjan 29 stycznia opuścili miasto, rezygnując z organizowania jakiegokolwiek oporu.

Według źródeł niemieckich, Rosjanie byli w Bisztynku 29 stycznia w godzinach przedwieczornych, według zaś oficjalnych źródeł sowieckich, miasto Bisztynek "wyzwolono" dopiero 30 stycznia. Skąd ta różnica ? Chodziło o to, by stworzyć pozory ostrej walki o miasto, w którym w rzeczywistości nie napotkano żadnego oporu. Zaraz więc po wkroczeniu do miasta podpalono wszystkie domy w Rynku. Nie mając z kim walczyć, strzelano do osób cywilnych.


MASAKRA CYWILIÓW

W szczegółowy sposób opisano masakrę, jakiej dokonali pijani żołnierze zabijając w jednej chwili około 90 osób, a następnie podpalając zabudowania dla ukrycia zbrodni. Oto ów opis:


„W Bisztynku, w niedzielę 28 stycznia 1945 roku odbywało się jeszcze w kaplicy szpitala nabożeństwo. Żołnierze "odważnej" "Division Gross Deutschalnd" opuścili miasto w dniu 29 stycznia. Około południa od strony Łędławek rozpoczął się ostrzał artyleryjski nieprzyjaciela. Niektóre domy i katolicki kościół parafialny zostały uszkodzone. Pomiędzy 17, a 18 godziną nadciągnęła Armia Czerwona, z kierunku Łędławek i Sątop. Obrony nie było, bo liczne umocnienia obronne (okopy) rozciągnięte na polach nie nadawały się do użycia.

Rozpoczęły się rabunki i plądrowanie. Przy Rynku paliły się domy, a pożary rozniecali sowieccy żołnierze, którzy też, bardzo brutalnie obchodzili się z ludźmi.

30 stycznia rosyjscy żołnierze, w zagrodzie gospodyni Katharina Schulzki rozstrzelali wiele osób. Najpierw jednak urządzili sobie pijacką zabawę w szopie z drewnem. Potem zgromadzone w tym gospodarstwie osoby rozstrzelali. Tych osób było około 90. Byli to ziomkowie z graniczących powiatów i gmin. Dwojgu dorosłych i trojgu dzieci udało się w ciemnościach nocy uciec do pobliskiej zagrody gospodarza Sommerfelda, gdzie dwie ranne kobiety wkrótce zmarły. Wkrótce też Rosjanie wystawili warty w zagrodzie, aby nikt nie mógł wejść na miejsce mordu. Zwłoki leżące w oborze i ogrodzie przeniesiono do domu mieszkalnego. Po 14 dniach przyjechał tam, od strony dworca kolejowego, samochód z kanistrami benzyny, za pomocą której wywołano pożar domu mieszkalnego....”


SAMOLOT I…PIES

A oto relacja z "wyzwolenia" Horsta Roggli – wówczas mieszkańca Bisztynka:

"Rosjanie wkroczyli do Bisztynka 29 stycznia miedzy godziną 19-tą, a 20-tą. Wiem, bo o godzinie 16-tej bawiłem się jeszcze koło Bramy Lidzbarskiej i volksbanku. Starszy, kulawy mężczyzna przechodząc tam, został ostrzelany z broni pokładowej samolotu. Nie trafiono go. Wystraszony, bo kule z broni pokładowej uderzając w bruk ulicy, jakieś 3-5 metrów obok mnie, powstające przy tym iskry oraz huk strzałów spowodował, że przestraszony uciekłem do domu, tzn. chciałem uciec, ale w korytarzu domu nr 6, na trzecim stopniu w korytarzu stal wielki (jak dla mnie) pies, wilczur. Tego było za wiele, w tak krótkim czasie dla siedmioletniego chłopaka: huk broni pokładowej i "warkot" nurkującego samolotu, iskry z bruku ulicznego i zagradzający wejście do domu wilczur. Wiem że mama musiała po tym moje spodnie wyprać.

O godz. 18-tej huk armat zmusił nas do szukania schronienia w piwnicy. Potem była chwila zupełnej ciszy. Mniej więcej o godz. 20-tej, na dworze było słychać czołgi i samochody, więc ojciec wyszedł by zobaczyć co się dzieje. Wracając do domu, do piwnicy mówił, że w ciemności nie mógł żołnierzy rozpoznać, ale słyszał tylko dziwne krzyki, jak "K.... mać", "Je... twoju mać", więc wiedział, że to Rosjanie. Po pół godziny słychać było w mieszkaniu głośne krzyki i kroki. W drzwiach wejściowych do piwnicy stanął żołnierz, celując karabinem krzyczał: Mużyki wychodzić ! Wsie !

Bisztynek trafiony był pięcioma pociskami armatnimi: 1 trafił w kościół katolicki, 1 w Szkołę przy dworcu (przestrzelona pomiędzy parterem, a pierwszym piętrem), 1 w wysoki komin przy młynie (u samego wierzchołka), 1 w budynek kina bisztyńskiego i 1 w kościół ewangelicki.

Budynek stacji kolejowej był strasznie podziurawiony mniejszymi pociskami z broni pokładowej i karabinów maszynowych . O ile się nie mylę, jedna bomba lotnicza trafiła w budynek stacji. Druga bomba, która miała trafić tory kolejowe, spadła kilka metrów od torów na wysokości przejazdu na szosie do Bartoszyc.”

NIEKTÓRZY ŻOŁNIERZE POMAGALI MIESZKAŃCOM

Jak wiemy, z rozmowy z Panem Horstem, był on chroniony przez rodziców od widoku radzieckich żołnierzy i nie dopuszczali go do spacerów po miasteczku. Mimo tego miał on kontakty z tymi żołnierzami. Oto jego wspomnienia:

"Zaraz po wkroczeniu wojsk radzieckich byłem w browarze z żołnierzem rosyjskim, który pożyczył od nas puste emaliowane wiadro, by nam przynieść z tego browaru pełne wiadro ciemnego piwa. Powiedział: "dzieciom". Bo widział, że nie mamy co jeść ani pić. Inny znów żołnierz przyniósł nam z apteki przy Reymonta pełny porcelanowy, litrowy dzbanek syropu malinowego, tzn. najpierw przyniósł troszeczkę spróbować, pytając czy to można jeść, czy to czasami nie trucizna. Ojciec, albo matka powiedziała mu, że to syrop, który używano w aptece do wyrobu leków. Byliśmy bardzo zdziwieni i wdzięczni, gdy po dłuższej chwili przyniósł nam pełny dzbanek tego syropu. Powiedział: "dzieci, kuszajcie".

Rosjanie nie oszczędzili księży katolickich. Na terenie ówczesnej i obecnej gminy Bisztynek rozstrzelali pięciu proboszczów. W Bisztynku - ks. Artura Schulza, w Sątopach – ks. Franza Ludwiga, w Paluzach – ks. Johannesa Marquardta, w Prositach – ks. Adalberta Prothmanna i w Unikowie – ks. Franza Zagermanna. Wszyscy oni zginęli, albo w dniu „wyzwolenia”, albo tuż po nim. Wobec księży od września 2007 roku toczy się proces beatyfikacyjny.


Andrzej Grabowski






Dodaj komentarz

zgłoś nadużycie single, Utworzony: 2018-11-06 02:54:04

Thank you for sharing this exciting resource with me and the world. Wish you always luck.
Madalin Stunt Cars

zgłoś nadużycie Jason, Utworzony: 2018-02-10 20:50:49

Yeezy Boost 350 V2
http://www.huaracherunpas-cher.fr/producttags.html
Air Max 2018
http://www.vapormaxflyknit.us/producttags/A/
http://www.yeezy350boost-v2.org/producttags/Y/
Air Max 90 hommes
http://www.max2018.org/producttags/V/
NMD R1
http://www.katespadeoutletdiscount.com/producttags.html
Pandora Rings
http://www.nmdsr1.com/producttags/A/
Air Max Shoes
http://www.salomonpascher2017.fr/producttags/C/
Polo Ralph Lauren Outlet Online
http://www.fitflopsandalsclearances.org/producttags.html
http://www.vapormaxflyknit.us/producttags/V/
http://www.officielmax90boutique.fr/producttags.html
http://www.airmax-outlet.us.com/producttags.html
http://www.airmax-outlet.us.com/producttags/A/
http://www.yeezy350boost-v2.org/producttags.html
http://www.officielmax90boutique.fr/producttags/N/
http://www.yeezyboost350v2stores.us.com/producttags/Y/
http://www.huaracherunpas-cher.fr/producttags/N/
http://www.vapormaxflyknit.us/producttags.html
Fitflop sale
http://www.fitflopsandalsclearances.org/producttags/F/
http://www.nmdr1.us.com/producttags/A/
http://www.airmax-outlet.us.com/producttags/N/
Canada Goose Jacket
Nike Huarache pas cher
Beats Headphones
http://www.ralphlaurenpolosoutletonline.org/producttags/P/
http://www.max2018vapor.com/producttags.html
http://www.2017max90.fr/producttags/N/
http://www.salomonpascher2017.fr/producttags/S/
http://www.pandoraringsjewelry.us/producttags.html
Air Max 2018
http://www.nmdsr1.com/producttags.html
http://www.cgoosejackets.org.uk/producttags/C/
http://www.pandoraringsjewelry.us/producttags/P/
http://www.2017max90.fr/producttags/A/
http://www.max2018vapor.com/producttags/A/
http://www.cgoosejackets.org.uk/producttags/G/
http://www.bydreheadphones.org.uk/producttags.html
http://www.max2018vapor.com/producttags/N/
Nike Vapor Max
http://www.2017max90.fr/producttags.html
http://www.coachoutletoff.us/producttags/C/
http://www.ralphlaurenpolosoutletonline.org/producttags.html
http://www.salomonpascher2017.fr/producttags.html
Kate Spade Outlet
http://www.yeezy350boost-v2.org/producttags/A/
http://www.monclerjacketsoutletsshop2018.org.uk/producttags/M/
http://www.officielmax90boutique.fr/producttags/A/
Moncler
http://www.yeezyboost350v2stores.us.com/producttags.html
http://www.fitflopsandalsclearances.us/producttags.html
http://www.coachoutletoff.us/producttags.html
Yeezy Boost 350 V2
http://www.huaracherunpas-cher.fr/producttags/H/
http://www.fitflopsandalsclearances.us/producttags/F/
Air Max 90
chaussures Salomon
http://www.nmdsr1.com/producttags/N/
http://www.ralphlaurenpolosoutletonline.org/producttags/R/
http://www.max2018.org/producttags.html
http://www.nmdr1.us.com/producttags/N/
http://www.monclerjacketsoutletsshop2018.org.uk/producttags.html
http://www.max2018.org/producttags/N/
http://www.max2018.org/producttags/A/
Fitflop
http://www.nmdr1.us.com/producttags.html
http://www.cgoosejackets.org.uk/producttags.html
http://www.yeezyboost350v2stores.us.com/producttags/A/
NMD R1
http://www.vapormaxflyknit.us/producttags/N/
Coach Outlet

zgłoś nadużycie Shirley, Utworzony: 2018-02-08 14:26:11

http://www.yeezy350boost-v2.org/producttags/Y/
http://www.coachoutletoff.us/producttags/C/
http://www.vapormaxflyknit.us/producttags/N/
Ralph Lauren Outlet Online
Yeezy Boost 350 V2
http://www.officielmax90boutique.fr/producttags.html
Nike VaporMax
http://www.nmdsr1.com/producttags.html
http://www.katespadeoutletdiscount.com/producttags.html
http://www.huaracherunpas-cher.fr/producttags.html
http://www.fitflopsandalsclearances.org/producttags/F/
http://www.2017max90.fr/producttags/N/
http://www.yeezy350boost-v2.org/producttags/A/
http://www.yeezyboost350v2stores.us.com/producttags/A/
http://www.yeezy350boost-v2.org/producttags.html
Nike Vapormax
Air Max 90 hommes
http://www.salomonpascher2017.fr/producttags.html
Nike Air Max
Air Max
Kate Spade Outlet
chaussures Salomon pas cher
Pandora Ring
http://www.2017max90.fr/producttags.html
Canada Goose Jackets
http://www.nmdr1.us.com/producttags/N/
http://www.ralphlaurenpolosoutletonline.org/producttags/R/
http://www.monclerjacketsoutletsshop2018.org.uk/producttags/M/
http://www.ralphlaurenpolosoutletonline.org/producttags.html
http://www.officielmax90boutique.fr/producttags/A/
http://www.huaracherunpas-cher.fr/producttags/H/
Moncler outlet
http://www.nmdsr1.com/producttags/A/
http://www.airmax-outlet.us.com/producttags/A/
http://www.coachoutletoff.us/producttags.html
http://www.yeezyboost350v2stores.us.com/producttags.html
http://www.nmdsr1.com/producttags/N/
http://www.airmax-outlet.us.com/producttags/N/
http://www.vapormaxflyknit.us/producttags/V/
Coach Outlet Online
http://www.ralphlaurenpolosoutletonline.org/producttags/P/
http://www.fitflopsandalsclearances.us/producttags.html
Nike Air Max 2018
Best Wireless Headphones
Nike Huarache
http://www.cgoosejackets.org.uk/producttags/G/
http://www.max2018vapor.com/producttags/A/
Adidas NMD R1
http://www.airmax-outlet.us.com/producttags.html
http://www.nmdr1.us.com/producttags/A/
http://www.officielmax90boutique.fr/producttags/N/
http://www.yeezyboost350v2stores.us.com/producttags/Y/
http://www.cgoosejackets.org.uk/producttags.html
http://www.vapormaxflyknit.us/producttags.html
http://www.max2018.org/producttags/A/
http://www.pandoraringsjewelry.us/producttags/P/
http://www.max2018.org/producttags.html
http://www.fitflopsandalsclearances.org/producttags.html
http://www.monclerjacketsoutletsshop2018.org.uk/producttags.html
http://www.2017max90.fr/producttags/A/
http://www.salomonpascher2017.fr/producttags/S/
http://www.max2018vapor.com/producttags.html
http://www.pandoraringsjewelry.us/producttags.html
http://www.max2018.org/producttags/V/
Fitflop
http://www.vapormaxflyknit.us/producttags/A/
Adidas NMD R1
http://www.nmdr1.us.com/producttags.html
Yeezy Boost 350 V2
http://www.max2018vapor.com/producttags/N/
http://www.bydreheadphones.org.uk/producttags.html
http://www.max2018.org/producttags/N/
http://www.salomonpascher2017.fr/producttags/C/
Fitflop clearance
http://www.fitflopsandalsclearances.us/producttags/F/
http://www.huaracherunpas-cher.fr/producttags/N/
http://www.cgoosejackets.org.uk/producttags/C/

zgłoś nadużycie ylq, Utworzony: 2017-09-13 05:46:33

[b]swarovski[/b], [b]long champ[/b], [b]celtics jerseys[/b], [b]nuggets jersey[/b], [b]nike free trainer 5.0[/b], [b]miami heat jersey[/b], [b]air max 95[/b], [b]nike free[/b], [b]air jordan shoes[/b], [b]minnesota timberwolves jerseys[/b], [b]hollister[/b], [b]lakers jersey[/b], [b]hogan[/b], [b]birkenstock deutschland[/b], [b]michael kors[/b], [b]nike roshe run[/b], [b]nike soccer shoes[/b], [b]nike running shoes[/b], , [b]rayban[/b], [b]bulls jersey[/b], [b]birkenstock[/b], [b]ray ban sunglasses outlet[/b], [b]celine outlet[/b], [b]oakley sunglasses cheap[/b], [b]michaelkors.com[/b], [b]instyler[/b], [b]ray ban[/b], [b]long champ[/b], [b]mcm backpack[/b], [b]converse sneakers[/b], , [b]hollister clothing[/b], [b]ferragamo shoes outlet[/b], [b]skechers shoes outlet[/b], [b]cheap jordans[/b], [b]nike mercurial[/b], [b]michael kors[/b], [b]coach bags friday[/b], [b]new balance[/b], [b]longchamp outlet[/b], [b]nike roche[/b], [b]purses and handbags[/b], [b]michael kors outlet[/b], [b]easton bats[/b], [b]nfl buccaneers jerseys[/b], [b]giuseppe zanotti sneakers[/b], [b]skechers canada[/b], [b]coach black friday[/b], [b]mcm handbags[/b], [b]true religion jeans women[/b], [b]mens hoodies[/b], [b]oakley sunglasses cheap[/b], [b]nfl bills jerseys[/b], [b]timberland outlet[/b], [b]free running[/b], [b]versace[/b], [b]phoenix suns jerseys[/b], [b]asics gel[/b], [b]rolex watches[/b], [b]rolex watch[/b], [b]roshe[/b], [b]reebok[/b], [b]eyeglasses frames[/b], [b]nfl jaguars jerseys[/b], [b]salvatore ferragamo[/b], [b]nba jersey[/b], [b]nike uk[/b], [b]christian louboutin[/b], [b]polo ralph lauren outlet online[/b], [b]air max thea[/b], [b]nfl lions jerseys[/b], [b]birkenstock taschen deutschland[/b], [b]oakley[/b], [b]pumas[/b], [b]omega watches[/b], [b]milwaukee bucks jerseys[/b], [b]kate spade handbags[/b], [b]uhren shop[/b], [b]oakley holbrook[/b], [b]hornets jersey[/b], [b]burberry[/b], [b]coach outlet usa[/b], [b]oakley store[/b], [b]ralph lauren uk[/b], [b]baseball jerseys[/b], [b]new balance store[/b], [b]cheap ray ban[/b], [b]true religion[/b], [b]lebron james shoes[/b], [b]thunder jerseys[/b], [b]nhl jerseys[/b], [b]louboutin shoes[/b], [b]omega watches[/b], [b]nfl 49ers jerseys[/b], [b]new balance[/b], [b]marc jacobs handbags[/b], [b]hermes birkin bag[/b], [b]burberry handbags[/b], [b]mcm backpack outlet[/b], [b]dansko shoes outlet[/b], [b]nike outlet[/b], [b]coach factory outlet online[/b], [b]hugo boss[/b], [b]huarache[/b], [b]louboutin[/b], [b]air jordan[/b], [b]nike roshe run[/b], [b]polo outlet online[/b], [b]vans shoes[/b], [b]nike free[/b], [b]ralph lauren outlet online[/b], [b]ferragamo shoes[/b], [b]nfl eagles jerseys[/b], [b][/b], [b]skechers mens shoes[/b], [b]prada[/b], [b]rolex watches[/b], [b]air max 2007[/b], [b]polo ralph lauren[/b], [b]converse[/b], [b]nfl jets jerseys[/b], [b]nfl texans jerseys[/b], [b]burberry outlet online[/b],

Edytor Sp. z o.o. informuje, że nie ponosi odpowiedzialności i w żaden sposób nie ingeruje w treść wypowiedzi umieszczanych w komentarzach, zastrzega sobie jedynie prawo do usuwania, w ciągu 24 godzin, listów o treści reklamowej, sprzecznej z prawem, wzywających do nienawiści rasowej, wyznaniowej, etnicznej czy też propagujących przemoc oraz treści powszechnie uznanych za naganne moralnie, społecznie niewłaściwe i naruszających zasady Netykiety. Przypominamy, że osoby zamieszczające opinie, o których mowa powyżej, mogą ponieść za ich treść odpowiedzialność karną lub cywilną.
oceń artykuł:
( 1.83 )      słaby

Forum Ekologia

    zielona lekcja

    Przyroda Warmii i Mazur
    okiem Krzysztofa Pawlukojcia