Czwartek, 29 Czerwca 2017, imieniny: Piotra, Pawła złóż życzenia »
BRANŻE:  
WM.pl » Ekomazury » Co się zdarzyło w Ostródzie 65 lat temu
2010-01-21

Co się zdarzyło w Ostródzie 65 lat temu

21 stycznia 1945 roku Rosjanie weszli do Ostródy. Już dawno nie określa się tego wydarzenia mianem "wyzwolenia". W walkach miasto wiele nie ucierpiało. Za to podczas następnych miesięcy Rosjanie spalili stare miasto, zamek, kościół, teatr i połowę budynków. Oto kilka relacji świadków tamtych wydarzeń.

Fot. Archiwum RK

Wspomnienie 1

"19 stycznia 1945, pisze Hermann Maraun, dyrektor Kaiser-Wilhelm- Gymnasium, był dla chłopców ostatnim dniem szkolnym… Około 5 rano landrat Wittich, w rozmowie telefonicznej zarządził, że do 20 kg dokumentów gimnazjum zostanie przyjęte przez urząd landrata i wysłane z jego dokumentami, przed wkroczeniem wojsk rosyjskich. Kilka godzin później dostarczono do urzędu 3 pakiety dokumentów, m. in. wzory wszystkich świadectw wydawanych przez szkołę, które pokwitował nadinspektor Boczek. Materiały te jeszcze w Prusach Wschodnich wpadły ręce wroga i niewątpliwie zostały zniszczone".



Wspomnienie 2

W relacji pt. "Ostatnie walki w powiecie ostródzkim w styczniu 1945" szeregowy, nauczyciel D. podaje: "19 stycznia wieczorem pomiędzy Wansen i Gardienen (Wądzyn i Gardyny gm. Dąbrówno) zebrano ostródzką grupę bojową - bez żadnego zaopatrzenia, oprócz 1 bochenka chleba, bez lekarza i sanitariusza, ubrana w łatane garnizonowe mundury, podczas gdy odzież zimowa pozostała w magazynach, bez innej broni, jak karabiny z 30 nabojami na osobę, 3 karabiny maszynowe i 20 panzerfaustów! - składającą się z 327 żołnierzy, w tym 5 oficerów. Całe to działanie było czystym mordem setek starych ojców rodzin, bez sensu i celu. Po południu 21 stycznia 3 kompania została zaatakowana na pozycjach pomiędzy Wądzynem, a Leszczem przez ponad 80 czołgów i została zniszczona do ostatniego żołnierza. Kompanię marszową zaatakowały czołgi z przodu i z flanki, pomiędzy Leszczem i Jankowicami. Oprócz mnie uratowało się 6 kolegów, z którymi dołączyłem do 1 kompanii, która poniósłszy tylko 30 procent strat mogła się wycofać, aż do lasu".



Wspomnienie 3

20 stycznia 1945 roku wojska 5 Armii Pancernej Gwardii gen. płk. Wasilija T. Wolskiego zajęły Nidzicę i nazajutrz żołnierze 10 Korpusu Pancernego Gwardii, dowodzeni przez gen. mjr. M. Sachno, rozpoczęli szturm Ostródy. Po ostrzale artyleryjskim do ataku wyruszyły, od strony Kajkowa (wówczas Buchwalde), czołgi zwiadu pod dowództwem lejtnanta Iwana Piotrowicza Szczabelskiego. Po kilku godzinach (prawdopodobnie o godz. 2 następnego dnia) miasto zostało zajęte bez większych walk.
W 25 rocznicę wojennych wydarzeń Iwan P. Szczabelski przesłał list do "Głosu Olsztyńskiego", w którym pisał, że należał do grupy, w skład której wchodziło 30 żołnierzy i 3 czołgi. Do ataku ruszono rano. Szczególnie zacięty bój trwał na przedpolach miasta, gdzie wróg zniszczył im 2 czołgi. Trzeci czołg wraz z grupą żołnierzy wdarł się do miasta. Tu prawie przez cały dzień likwidowano poszczególne punkty oporu nieprzyjaciela. Wieczorem na centralnym placu (obecnie Plac Tysiąclecia) i ten czołg został podpalony. Miasto jednak zdobyto. Z owych 30 żołnierzy aż 28 poległo. Iwan Szczabelski za wzięcie Ostródy został nagrodzony przez Radę Najwyższą ZSRR tytułem Bohatera Związku Radzieckiego.



Wspomnienie 4

Bruno Kowalzick, instruktor piechoty w 1 Szkolnym Batalionie w koszarach Grolmana (tzw. czerwone koszary), bronił Kajkowa. Relacjonuje "Mieliśmy zająć pozycję na zboczu na lewo od Kajkowa i tam oczekiwać Rosjan (...). Jako broń mieliśmy do dyspozycji tylko zwykłe karabiny, a z kierownictwa powiatu dostaliśmy kilka pancerfaustów (...). Ja zablokowałem przedtem wyjazd z wioski w kierunku Ostródy, używając wrót stodół i części płotów. Droga, którą wjechali Rosjanie miała odgałęzienie w lewo, w ślepą uliczkę i dopiero później odbijała w prawo, w kierunku Ostródy. Tak jak przewidzieliśmy czołgi skręciły najpierw w lewo i utknęły w ślepej uliczce. Zostały wtedy ostrzelane z pancerfaustów i te, które były w środku nie mogły cofnąć się, ponieważ unieruchomiono ostatni przy wjeździe do wioski. Tym samym odparty został pierwszy atak (...). Droga była ciągle szczelna, jednakże sytuacja przestała być dla nas korzystna, ponieważ, jak mogłem zobaczyć przez lornetkę, drogą od Olsztynka jechały w kierunku Ostródy kolumny ciężarówek z piechotą (...) do Ostródy przeszliśmy obok koszar Adolfa Hitlera (dawne koszary artyleryjskie) i spotkaliśmy tam jeden czołg przed bramą koszarową. Niestety, nie trafiłem z ostatniego pancerfausta, ponieważ nie spaliśmy od dwóch nocy.



Wspomnienie 5

Jak wynika z relacji świadków tamtych wydarzeń, w Ostródzie pozostało około 2 tys. osób, głównie kobiet, dzieci i starców. Nastały okrutne dni dla miasta i jego mieszkańców. Według relacji Gerdy Wasgien (córki Waldemara Wasgiena, kierownika Państwowej Kasy Powiatowej na zamku i mieszkającego tamże nad bramą wjazdową) przez siedem dni od wejścia czerwonoarmistów jej rodzice znosili najścia żołnierzy, którzy przychodzili każdego wieczora i plądrowali mieszkanie, zrywając tapety ze ścian i tnąc obicia mebli w poszukiwaniu drogocennych przedmiotów. 29 stycznia wezwano mężczyzn do starostwa i rozkazano im zebrać się następnego dnia o godz. 6 na Rynku z całą ludnością niemiecką. By uniknąć wywózki ojciec Gerdy zażył tabletki i zmarł śmiercią samobójczą tego samego dnia o godz. 23.30. Nazajutrz 30 stycznia, o wpół do piątej rano żonę zmarłego zbudził hałas. Stwierdziła ona, że zamek stoi w płomieniach, Rosjanie bowiem polewali budynki jakimś środkiem zapalającym, a następnie je podpalali. Matka zdążyła chwycić niezbędne rzeczy i uciec z domu. Zamek został wypalony do parteru wraz ze zwłokami Waldemara Wasgiena.



Wspomnienie 6

Jak wynika z zachowanych dokumentów, w Ostródzie organizowano od jesieni 1944 roku wojenne lazarety i przyjmowano przesiedleńców ze wschodnich terenów Prus. Ich los był często tragiczny, o czym pisze we "wspomnieniach nauczyciela" Helena Korczyńska, która przyjechała do Ostródy w czerwcu 1945 roku: "Cofająca się armia niemiecka pozostawiła w budynku szkolnym (obecnie Szkoła Podstawowa nr 1 im. Armii Krajowej) starców, których ekspediowała ze wschodnich dzielnic Prus Wschodnich m. in. z Gubina (niem. Gumbinnen) i Wystruci i innych miast. Z tej grupy umarło 20 osób głównie z głodu i zimna, a pochowano ich wzdłuż parkanu szkoły".
Dopiero w 1991 roku, podczas prac ziemnych, odkryto przypadkowo ich zwłoki pod płotem, od strony ul. 21 stycznia i po ekshumacji w liczbie 23 złożono je w zbiorowej mogile, na cmentarzu komunalnym przy ul. Spokojnej.


Opr. Ryszard Kowalski

W artykule wykorzystano wspomnienia, relacje i listy byłych mieszkańców Ostródy, opublikowane w "Osteroder Zeitung" i innych wydawnictwach Kreisgemeinschaft Osterode Ostpr.


Dodaj komentarz

zgłoś nadużycie meadc, Utworzony: 2017-01-06 05:50:09

michael kors outlet
michael kors uk
michael kors purses
wholesale
coach outlet
moncler jacket mens
Prada bags
nike com
coach factory outlet
burberry scarf
michael kors outlet
Nike Hyperdunk Shoes
mk bags
pandora charms
pandora rings sale
michael kors purses on sale
Jordan Retro
adidas yeezy boost 350
michael kors jet set tote
ralph lauren uk
Yeezy 350,Boost 350
coach outlet online
ugg boots
Mizuno Shop
moncler jacket
ralph lauren
prada bags
coach outlet
shoes online
nike free run
abercrombie and fitch
nike store
prada online
coach factory outlet online
official michael kors
coach outlet
mlb shop
Coach Outlet Online
michael kors handbags outlet
Polo Ralph Lauren
burberry us
nike id
Hugo Boss Store
Basketball shoes
adidas australia
ray-ban sunglasses
pandora bracelet
Pandora Charm
nike air max
tiffany co
prada sunglasses
burberry canada
michael kors outlet
prada outlet online
mk outlet
coach factory outlet
Longchamp Outlet
abercrombie outlet us
michael kors outlet
kate spade canada
prada outlet
michael kors outlet
clk benz
ate spade handbags
pandora rings
Ray Ban Outlet
pandora.com
coach handbags
kate spade outlet online
Hermes Outlet
louis vuitton uk
michael kors outlet
michael kors outlet
michael kors tote
Prada Outlet
burberry outlet
cheap moncler jacket
moncler uk
pandora rings
kate spade handbags
Nike Jordan Shoes
prada purses
yeezy boost 350
michael kors outlet
Nike Jordans
Hyperdunk 2016
Nike Hyperdunk 2015
beats headphones
coach outlet
michael kors tote
coach outlet,coach factory
huarache nike
shoes sale
prada outlet online
prada bags on sale
michael kors outlet
Abercrombie Fitch
ray ban prescription sunglasses
michael kors outlet online
kate spade outlet
polo outlet
michael kors online
Coach Outlet
burberry australia
michael kors factory outlet
prada outlet online
paul smith uk
kate spade outlet
ugg uk
ralph lauren shirts
major league baseball
michael kors purses
nike air huarache
coach usa
Canada Goose Outlet
moncler sale
Nike Air Jordan
sunglasses hut
burberry outlet online
nfl jerseys
salomon shoes
Nike KD 8
huaraches shoes
kate spade
coach sunglasses for women
michael kors outlet
abercrombie fitch
mlb.com
michael kors handbags
cheap basketball shoes
true religion uk
burberry purse
oakley australia
Coach Outlet Store
kate spade outlet
burberry outlet
chanel
nike shoes
Yeezy Boost 350
coach outlet online
true religion uk
Mizuno Wave
ray ban eyeglasses
mk handbags
kate spade outlet online
polo online
Ralph Lauren Polo
prada official site
Nike Air Max
coach outlet
coach outlet
huaraches
ugg australia
michael kors handbags
abercrombie outlet
Jordan retro
kate spade outlet
coach outlet
chanel bag
kate spade bags outlet
michael kors purses outlet
yeezy boost 350
coach outlet
adidas shoes
moncler coats
michael kors outlet
Oakley Outlet
michael kors
prada handbags
michael kors outlet
pandora australia
Coach Sunglasses Outlet
nike huarache
prada us
Ralph Lauren
air jordan shoes
nike shoes
burberry outlet
polo outlet online
coach factory outlet
louboutin shoes
Polo Ralph Lauren
ralph lauren australia
Free Run
pandora bracelets
prada handbags
burberry australia
oakley sunglasses
michael kors totes
louis vuitton outlet
nike shox shoes
china factory sale
canada goose outlet
Chanel Outlet
Nike Kobe 9
coach australia
pandora jewelry
michael kors outlet
coach online
burberry scarf
coach outlet
michael kors handbags
Chanel bags Outlet
michael kors outlet online
hermes bag
abercrombie outlet
burberry canada
Prada Factory Outlet
Michael Kors Outlet
abercrombie and fitch
canada goose jacket
jordan shoes
landinggear
ralph lauren
canada goose sale online
pandora princess ring
ugg slippers
Coach outlet online
ugg australia
michael kors
kate spade
coach
landing gears
coach bags
coach purses
moncler mens jackets
ups tracking
nike lebron james
kate spade
prada outlet
official prada site
flash sunglasses
pandora australia
nike jordan shoes
sunglasses hut
abercrombie outlet
snow boots
moncler jacket
Michael Kors Canada
coach purse
Billat
nike australia
michael kors bags
burberry outlet
longchamp outlet
kate spade purses outlet
burberry
michael kors outlet
oakley frogskins
michael kors us
cheap coach purse
michael kors italy
Cheap Ray Ban
Ralph Lauren UK
louis vuitton outlet
nike shoes australia
coach sunglasses
Oakley Holbrook
kate spade bags
Mizuno Shop Japan
air jordan shoes
jordan retro shoes
kate spade outlet
ray ban new wayfarer
oakley frogskins sunglasses
Nike Free
abercrombie outlet
yeezy boost 350 shoes
prada bag
michael kors outlet
Oakley Holbrook sunglasses
nike huarache shoes
Pandora bracelet
ray-ban sunglasses
nfl shop
prada bags
china wholesale
ray ban sunglasses
pandora rings
coach factory outlet
coach bag
coach bags
kate spade black friday
nike outlet
michael kors canada
moncler down jackets
Hugo Boss Outlet
michael kors uk
burberry outlet
michael kors outlet
véronique Billat
mens sunglasses
coach outlet
Official Ralph Lauren UK Online Store
moncler jacket
ray ban clubmaster
oakley outlet
MIZUNO Shop US
brand sunglasses
michael kors outlet
pandora charms
coach outlet store
coach shoes
ray ban wayfarer
abercrombie & fitch
coach carter
pandora rings
louis vuitton outlet
pandora necklace
beats studio
baseball jerseys
pandora rings
burberry scarf
burberry scarfs
mlb shop
pandora uk
moncler outlet
michael kors outlet
nike basketball shoes
Ralph Lauren Polo
pandora rings
paul smith sale
pandora rings jewelry
tiffany co
kate spade black friday
B Derbyshire
coach outlet
moncler clothing
paul smith
KD 8 shoes
ray ban online
Mizuno Shoes
landing gear
ray ban sunglasses
michael kors outlet
beats by dre
michael kors
moncler outlet
salomon hiking shoes
shoes online sale
oakley sunglasses
kate spade purses
Mizuno Running Shoes
kate spade outlet
Michael Kors Outlet
piumini moncler replica
louis vuitton outlet
Whitton Lodge Chesterfield Derbyshire UK
abercrombie outlet
Kate Spade Australia
nike lebron shoes
pandora australia
burberry outlet
ray ban polarized
Kevin Durant Shoes
moncler outlet
ralph lauren uk
lebron james shoes
pandora uk
coach factory
cheap ray ban sunglasses
prada handbags
abercrombie and fitch
michael kors outlet
coach outlet
burberry outlet canada
Jordan Retro Shoes
canada goose sale
michael kors
burberry online
kate spade outlet
nike jordan shoes
veronique billat
pandora charms uk
Kobe X Shoes
nike jordan
abercrombie us
michael kors black friday
coach outlet online
Bed and Breakfast in chesterfield
coach handbags
coach australia
pandora charms sale
burberry outlet online
asics shoes
ray ban outlet
michael kors bags
air jordan retro
CHanel Factory Outlet
rayban aviator
ray-ban sunglasses
asics Australia
Kobe 9 Shoes
michael kors outlet online
nike shox
ray ban prescription glasses
abercrombie us
top sunglasses
sunglasses sm
prada outlet
pandora necklaces
Adidas Yeezy Boost 350
pandora charms
coach outlet online
coach diaper bag
pandora ring
adidas australia
michael kors bags outlet
Nike Air Jordan
nike australia
michael kors outlet
oakley sunglasses
nike jordan shoes
kate spade bags
prada glasses
michael kors outlet
michael kors outlet bags
hermes uk
michael kors australia
bercrombie Nederland
Hugo Boss Online
ray ban aviator
burberry online
true religion jeans
michael kors wallet
ray ban sunglasses
coach australia
nike outlet
pandora australia
mlb store
louis vuitton australia
asics shoes Australia
michael kors outlet
pandora charms
prada bags
michael kors outlet
michael kors outlet
pandora bracelet
moncler us
sunglasses outlet
official prada site
canada goose jacket
pandora jewelry
michael kors bags
abercrombie paris
pandora necklace charms
Burberry outlet online
ray ban glasses
true religion
timberland uk
timberland boots
pandora jewelry
jimmy choo australia
chanel australia
burberry outlet canada
me adc1.6

zgłoś nadużycie Zoni, Utworzony: 2016-12-22 09:42:19


Getting good practicing tennis instructors plus tennis custom motor coaches is tricky. asamlambungtinggi

zgłoś nadużycie Riki, Utworzony: 2016-12-22 09:41:00

Senang bisa berjumpa, jangan lupa kunjungi my website . Silahkan klik asamlambungtinggi

Edytor Sp. z o.o. informuje, że nie ponosi odpowiedzialności i w żaden sposób nie ingeruje w treść wypowiedzi umieszczanych w komentarzach, zastrzega sobie jedynie prawo do usuwania, w ciągu 24 godzin, listów o treści reklamowej, sprzecznej z prawem, wzywających do nienawiści rasowej, wyznaniowej, etnicznej czy też propagujących przemoc oraz treści powszechnie uznanych za naganne moralnie, społecznie niewłaściwe i naruszających zasady Netykiety. Przypominamy, że osoby zamieszczające opinie, o których mowa powyżej, mogą ponieść za ich treść odpowiedzialność karną lub cywilną.
oceń artykuł:
( 5 )      znakomity :)

Forum Ekologia

    zielona lekcja

    Przyroda Warmii i Mazur
    okiem Krzysztofa Pawlukojcia