Środa, 21 Lutego 2018, imieniny: Eleonory, Feliksa złóż życzenia »
BRANŻE:  
WM.pl » Ekomazury » Co się zdarzyło w Ostródzie 65 lat temu
2010-01-21

Co się zdarzyło w Ostródzie 65 lat temu

21 stycznia 1945 roku Rosjanie weszli do Ostródy. Już dawno nie określa się tego wydarzenia mianem "wyzwolenia". W walkach miasto wiele nie ucierpiało. Za to podczas następnych miesięcy Rosjanie spalili stare miasto, zamek, kościół, teatr i połowę budynków. Oto kilka relacji świadków tamtych wydarzeń.

Fot. Archiwum RK

Wspomnienie 1

"19 stycznia 1945, pisze Hermann Maraun, dyrektor Kaiser-Wilhelm- Gymnasium, był dla chłopców ostatnim dniem szkolnym… Około 5 rano landrat Wittich, w rozmowie telefonicznej zarządził, że do 20 kg dokumentów gimnazjum zostanie przyjęte przez urząd landrata i wysłane z jego dokumentami, przed wkroczeniem wojsk rosyjskich. Kilka godzin później dostarczono do urzędu 3 pakiety dokumentów, m. in. wzory wszystkich świadectw wydawanych przez szkołę, które pokwitował nadinspektor Boczek. Materiały te jeszcze w Prusach Wschodnich wpadły ręce wroga i niewątpliwie zostały zniszczone".



Wspomnienie 2

W relacji pt. "Ostatnie walki w powiecie ostródzkim w styczniu 1945" szeregowy, nauczyciel D. podaje: "19 stycznia wieczorem pomiędzy Wansen i Gardienen (Wądzyn i Gardyny gm. Dąbrówno) zebrano ostródzką grupę bojową - bez żadnego zaopatrzenia, oprócz 1 bochenka chleba, bez lekarza i sanitariusza, ubrana w łatane garnizonowe mundury, podczas gdy odzież zimowa pozostała w magazynach, bez innej broni, jak karabiny z 30 nabojami na osobę, 3 karabiny maszynowe i 20 panzerfaustów! - składającą się z 327 żołnierzy, w tym 5 oficerów. Całe to działanie było czystym mordem setek starych ojców rodzin, bez sensu i celu. Po południu 21 stycznia 3 kompania została zaatakowana na pozycjach pomiędzy Wądzynem, a Leszczem przez ponad 80 czołgów i została zniszczona do ostatniego żołnierza. Kompanię marszową zaatakowały czołgi z przodu i z flanki, pomiędzy Leszczem i Jankowicami. Oprócz mnie uratowało się 6 kolegów, z którymi dołączyłem do 1 kompanii, która poniósłszy tylko 30 procent strat mogła się wycofać, aż do lasu".



Wspomnienie 3

20 stycznia 1945 roku wojska 5 Armii Pancernej Gwardii gen. płk. Wasilija T. Wolskiego zajęły Nidzicę i nazajutrz żołnierze 10 Korpusu Pancernego Gwardii, dowodzeni przez gen. mjr. M. Sachno, rozpoczęli szturm Ostródy. Po ostrzale artyleryjskim do ataku wyruszyły, od strony Kajkowa (wówczas Buchwalde), czołgi zwiadu pod dowództwem lejtnanta Iwana Piotrowicza Szczabelskiego. Po kilku godzinach (prawdopodobnie o godz. 2 następnego dnia) miasto zostało zajęte bez większych walk.
W 25 rocznicę wojennych wydarzeń Iwan P. Szczabelski przesłał list do "Głosu Olsztyńskiego", w którym pisał, że należał do grupy, w skład której wchodziło 30 żołnierzy i 3 czołgi. Do ataku ruszono rano. Szczególnie zacięty bój trwał na przedpolach miasta, gdzie wróg zniszczył im 2 czołgi. Trzeci czołg wraz z grupą żołnierzy wdarł się do miasta. Tu prawie przez cały dzień likwidowano poszczególne punkty oporu nieprzyjaciela. Wieczorem na centralnym placu (obecnie Plac Tysiąclecia) i ten czołg został podpalony. Miasto jednak zdobyto. Z owych 30 żołnierzy aż 28 poległo. Iwan Szczabelski za wzięcie Ostródy został nagrodzony przez Radę Najwyższą ZSRR tytułem Bohatera Związku Radzieckiego.



Wspomnienie 4

Bruno Kowalzick, instruktor piechoty w 1 Szkolnym Batalionie w koszarach Grolmana (tzw. czerwone koszary), bronił Kajkowa. Relacjonuje "Mieliśmy zająć pozycję na zboczu na lewo od Kajkowa i tam oczekiwać Rosjan (...). Jako broń mieliśmy do dyspozycji tylko zwykłe karabiny, a z kierownictwa powiatu dostaliśmy kilka pancerfaustów (...). Ja zablokowałem przedtem wyjazd z wioski w kierunku Ostródy, używając wrót stodół i części płotów. Droga, którą wjechali Rosjanie miała odgałęzienie w lewo, w ślepą uliczkę i dopiero później odbijała w prawo, w kierunku Ostródy. Tak jak przewidzieliśmy czołgi skręciły najpierw w lewo i utknęły w ślepej uliczce. Zostały wtedy ostrzelane z pancerfaustów i te, które były w środku nie mogły cofnąć się, ponieważ unieruchomiono ostatni przy wjeździe do wioski. Tym samym odparty został pierwszy atak (...). Droga była ciągle szczelna, jednakże sytuacja przestała być dla nas korzystna, ponieważ, jak mogłem zobaczyć przez lornetkę, drogą od Olsztynka jechały w kierunku Ostródy kolumny ciężarówek z piechotą (...) do Ostródy przeszliśmy obok koszar Adolfa Hitlera (dawne koszary artyleryjskie) i spotkaliśmy tam jeden czołg przed bramą koszarową. Niestety, nie trafiłem z ostatniego pancerfausta, ponieważ nie spaliśmy od dwóch nocy.



Wspomnienie 5

Jak wynika z relacji świadków tamtych wydarzeń, w Ostródzie pozostało około 2 tys. osób, głównie kobiet, dzieci i starców. Nastały okrutne dni dla miasta i jego mieszkańców. Według relacji Gerdy Wasgien (córki Waldemara Wasgiena, kierownika Państwowej Kasy Powiatowej na zamku i mieszkającego tamże nad bramą wjazdową) przez siedem dni od wejścia czerwonoarmistów jej rodzice znosili najścia żołnierzy, którzy przychodzili każdego wieczora i plądrowali mieszkanie, zrywając tapety ze ścian i tnąc obicia mebli w poszukiwaniu drogocennych przedmiotów. 29 stycznia wezwano mężczyzn do starostwa i rozkazano im zebrać się następnego dnia o godz. 6 na Rynku z całą ludnością niemiecką. By uniknąć wywózki ojciec Gerdy zażył tabletki i zmarł śmiercią samobójczą tego samego dnia o godz. 23.30. Nazajutrz 30 stycznia, o wpół do piątej rano żonę zmarłego zbudził hałas. Stwierdziła ona, że zamek stoi w płomieniach, Rosjanie bowiem polewali budynki jakimś środkiem zapalającym, a następnie je podpalali. Matka zdążyła chwycić niezbędne rzeczy i uciec z domu. Zamek został wypalony do parteru wraz ze zwłokami Waldemara Wasgiena.



Wspomnienie 6

Jak wynika z zachowanych dokumentów, w Ostródzie organizowano od jesieni 1944 roku wojenne lazarety i przyjmowano przesiedleńców ze wschodnich terenów Prus. Ich los był często tragiczny, o czym pisze we "wspomnieniach nauczyciela" Helena Korczyńska, która przyjechała do Ostródy w czerwcu 1945 roku: "Cofająca się armia niemiecka pozostawiła w budynku szkolnym (obecnie Szkoła Podstawowa nr 1 im. Armii Krajowej) starców, których ekspediowała ze wschodnich dzielnic Prus Wschodnich m. in. z Gubina (niem. Gumbinnen) i Wystruci i innych miast. Z tej grupy umarło 20 osób głównie z głodu i zimna, a pochowano ich wzdłuż parkanu szkoły".
Dopiero w 1991 roku, podczas prac ziemnych, odkryto przypadkowo ich zwłoki pod płotem, od strony ul. 21 stycznia i po ekshumacji w liczbie 23 złożono je w zbiorowej mogile, na cmentarzu komunalnym przy ul. Spokojnej.


Opr. Ryszard Kowalski

W artykule wykorzystano wspomnienia, relacje i listy byłych mieszkańców Ostródy, opublikowane w "Osteroder Zeitung" i innych wydawnictwach Kreisgemeinschaft Osterode Ostpr.


Dodaj komentarz

zgłoś nadużycie sadasdas, Utworzony: 2018-01-10 20:20:55

سفارش موشن گرافیک
خرید هاست ارزان

zgłoś nadużycie mmm, Utworzony: 2017-10-31 09:46:05


توكيل سونى 19058

توكيل سيمنس 19058

توكيل اندست 19058

توكيل جنرال اليكتريك 19058

توكيل كلفينيتور 19058

توكيل وايت ويل 19058

توكيل جليم جاز 19058

توكيل ادميرال 19058

توكيل ويرلبول 19058

توكيل دايو 19058

توكيل بوش 19058

توكيل اريستون 19058

توكيل شارب 19058

توكيل ال جى 19058

توكيل يونيفرسال 19058

توكيل باناسونيك 19058

توكيل سامسونج 19058

توكيل كاريير 19058

توكيل وستنجهاوس 19058

توكيل اريستون 19058

توكيل دايو 19058

توكيل ويرلبول 19058

توكيل بوش 19058

توكيل ال جى 19058

توكيل كاريير 19058

توكيل بيكو 19058

توكيل فريجيدير 19058

توكيل جنرال اليكتريك 19058

توكيل جولدى 19058

توكيل كريازى 19058

توكيل سامسونج 19058

توكيل وايت ويل 19058

توكيل توشيبا 19058

توكيل اندست 19058

توكيل باناسونيك 19058

توكيل جولدى 19058

توكيل وستنجهاوس 19058

توكيل زانوسى 19058

توكيل جنرال اليكتريك 19058

توكيل وايت ويل 19058

توكيل وستنجهاوس 19058

توكيل سامسونج 19058

توكيل زانوسى 19058

توكيل دايو 19058

توكيل كريازى 19058

توكيل صيانة 19058

توكيل كريازى 19058

توكيل يونيون اير 19058

توكيل وايت بوينت19058

توكيل زانوسى 19058

توكيل وايت ويل 19058

توكيل هيتاشي 19058

توكيل سامسونج 19058

توكيل بوش 19058

توكيل كلفينيتور 19058

توكيل زانوسى 19058

توكيل الاسكا 19058

توكيل كاريير 19058

توكيل فريش 19058

توكيل جنرال اليكتريك 19058

توكيل اندست 19058

توكيل ال جى 19058

توكيل شارب 19058

توكيل وستنجهاوس 19058

توكيل ويرلبول 19058

توكيل زانوسى 19058

توكيل سيمنس 19058

zgłoś nadużycie ylq, Utworzony: 2017-09-13 06:40:26

[b]swarovski[/b], [b]long champ[/b], [b]celtics jerseys[/b], [b]nuggets jersey[/b], [b]nike free trainer 5.0[/b], [b]miami heat jersey[/b], [b]air max 95[/b], [b]nike free[/b], [b]air jordan shoes[/b], [b]minnesota timberwolves jerseys[/b], [b]hollister[/b], [b]lakers jersey[/b], [b]hogan[/b], [b]birkenstock deutschland[/b], [b]michael kors[/b], [b]nike roshe run[/b], [b]nike soccer shoes[/b], [b]nike running shoes[/b], , [b]rayban[/b], [b]bulls jersey[/b], [b]birkenstock[/b], [b]ray ban sunglasses outlet[/b], [b]celine outlet[/b], [b]oakley sunglasses cheap[/b], [b]michaelkors.com[/b], [b]instyler[/b], [b]ray ban[/b], [b]long champ[/b], [b]mcm backpack[/b], [b]converse sneakers[/b], , [b]hollister clothing[/b], [b]ferragamo shoes outlet[/b], [b]skechers shoes outlet[/b], [b]cheap jordans[/b], [b]nike mercurial[/b], [b]michael kors[/b], [b]coach bags friday[/b], [b]new balance[/b], [b]longchamp outlet[/b], [b]nike roche[/b], [b]purses and handbags[/b], [b]michael kors outlet[/b], [b]easton bats[/b], [b]nfl buccaneers jerseys[/b], [b]giuseppe zanotti sneakers[/b], [b]skechers canada[/b], [b]coach black friday[/b], [b]mcm handbags[/b], [b]true religion jeans women[/b], [b]mens hoodies[/b], [b]oakley sunglasses cheap[/b], [b]nfl bills jerseys[/b], [b]timberland outlet[/b], [b]free running[/b], [b]versace[/b], [b]phoenix suns jerseys[/b], [b]asics gel[/b], [b]rolex watches[/b], [b]rolex watch[/b], [b]roshe[/b], [b]reebok[/b], [b]eyeglasses frames[/b], [b]nfl jaguars jerseys[/b], [b]salvatore ferragamo[/b], [b]nba jersey[/b], [b]nike uk[/b], [b]christian louboutin[/b], [b]polo ralph lauren outlet online[/b], [b]air max thea[/b], [b]nfl lions jerseys[/b], [b]birkenstock taschen deutschland[/b], [b]oakley[/b], [b]pumas[/b], [b]omega watches[/b], [b]milwaukee bucks jerseys[/b], [b]kate spade handbags[/b], [b]uhren shop[/b], [b]oakley holbrook[/b], [b]hornets jersey[/b], [b]burberry[/b], [b]coach outlet usa[/b], [b]oakley store[/b], [b]ralph lauren uk[/b], [b]baseball jerseys[/b], [b]new balance store[/b], [b]cheap ray ban[/b], [b]true religion[/b], [b]lebron james shoes[/b], [b]thunder jerseys[/b], [b]nhl jerseys[/b], [b]louboutin shoes[/b], [b]omega watches[/b], [b]nfl 49ers jerseys[/b], [b]new balance[/b], [b]marc jacobs handbags[/b], [b]hermes birkin bag[/b], [b]burberry handbags[/b], [b]mcm backpack outlet[/b], [b]dansko shoes outlet[/b], [b]nike outlet[/b], [b]coach factory outlet online[/b], [b]hugo boss[/b], [b]huarache[/b], [b]louboutin[/b], [b]air jordan[/b], [b]nike roshe run[/b], [b]polo outlet online[/b], [b]vans shoes[/b], [b]nike free[/b], [b]ralph lauren outlet online[/b], [b]ferragamo shoes[/b], [b]nfl eagles jerseys[/b], [b][/b], [b]skechers mens shoes[/b], [b]prada[/b], [b]rolex watches[/b], [b]air max 2007[/b], [b]polo ralph lauren[/b], [b]converse[/b], [b]nfl jets jerseys[/b], [b]nfl texans jerseys[/b], [b]burberry outlet online[/b],

Edytor Sp. z o.o. informuje, że nie ponosi odpowiedzialności i w żaden sposób nie ingeruje w treść wypowiedzi umieszczanych w komentarzach, zastrzega sobie jedynie prawo do usuwania, w ciągu 24 godzin, listów o treści reklamowej, sprzecznej z prawem, wzywających do nienawiści rasowej, wyznaniowej, etnicznej czy też propagujących przemoc oraz treści powszechnie uznanych za naganne moralnie, społecznie niewłaściwe i naruszających zasady Netykiety. Przypominamy, że osoby zamieszczające opinie, o których mowa powyżej, mogą ponieść za ich treść odpowiedzialność karną lub cywilną.
oceń artykuł:
( 5 )      znakomity :)

Forum Ekologia

    zielona lekcja

    Przyroda Warmii i Mazur
    okiem Krzysztofa Pawlukojcia